Spreektekst Burap II 2026
Voorzitter, ik herhaal waar ik mijn betoog bij de burap 1 mee startte: in het belang van Brabant is het tijd om scherpe keuzes te maken.
Ik heb toen aan de hand van talloze voorbeelden betoogd dat hoewel er hard wordt gewerkt in de toren, het niet per se resulteert in een evenredige hoeveelheid gewenste resultaten. Ik heb opgemerkt dat hoe meer beleid je beoogt te realiseren, hoe minder je uiteindelijk voor elkaar krijgt.
Dat leidt tot een vastlopende machine. Het is net als een papiershredder: het ding werkt goed, tot je ongeduldig en ambitieus wordt en er te snel teveel papier doorheen wil jassen. Dan loopt 'ie vast, en hoeveel olie je er ook indruppelt, dat helpt niet.
En net als die papiershredder ziet de PVV graag dat de provincie zich beperkt tot de kerntaken en tot wat men aankan. Wij zien dat er verkeerde keuzes worden gemaakt, en dat de provincie zich met teveel bemoeit. Het ongebreidelde beleidsstapelen gaat maar door, geld is hier immers geen issue.
De provincie onder leiding van talloze VVD-coalities hebben de provincie flink doen uitdijen. Van minder dan 1.300 fte in 2024 naar 1.543 fte nu. In 2 jaar tijd bijna 20% meer personeel, laat dat eens tot u doordringen.
En voorzitter, let wel: dat is nog exclusief de externe inhuur. Die is de laatste jaren ver boven de 25 miljoen per jaar, en fors boven de Roemernorm van 10% van de totale loonsom, terwijl er een aangenomen voorstel van de Brabantse SP ligt om de inhuur te maximeren.
Ondanks dat leger aan ambtenaren is de basis niet op orde. De informatievoorziening en archivering is niet op orde, automobilisten staan dagelijks in teveel files, ook op provinciale wegen, en Brabant wordt overstelpt met windturbines, zonneparken en asielzoekers. Dit gaat ten koste van de leefbaarheid in onze steden en dorpen.
En intussen blinken de rapportages uit in onnavolgbare tegenstrijdigheden. Zo krijgt de doelstelling 'Bossen aangelegd en gerevitaliseerd' de stoplichtkleur oranje, maar is de prestatie 'Bosuitbreiding en bosomvorming' groen. De doelstelling 'Luchtkwaliteit, 50% gezondheidswinst uit Brabantse bronnen' staat op oranje, de prestatie 'Luchtkwaliteit, gezondheidswinst door schonere lucht' kleurt groen.
Voorzitter, dit is niet de manier waarop wij als volksvertegenwoordigers fatsoenlijk kunnen vaststellen of de middelen die we voteren en het beleid dat we accorderen, ook daadwerkelijk effect hebben.
Meer daarover in de tweede termijn.
Wij dienen in elk geval een motie in om de externe inhuur te maximeren en een motie om te komen tot een forse daling van het fte's.
TERMIJN 2
Voorzitter, zoals ik betoogde kunnen PS niet fatsoenlijk vaststellen of de middelen en het beleid dat we accorderen, ook daadwerkelijk effect hebben. Een veelgehoord antwoord op vragen over de gerealiseerde effecten is 'dat kunnen we niet bepalen'. En de laaste jaren zien we een trend van hoge raming van programmalasten met lage personele lasten tot uiteindelijk flink lagere realisatie programmalasten in combinatie met hoge personele lasten. Die trend is niet goed voorzitter. Dat is niet doelmatig, en doet geen recht aan het principe dat we verstandig met belastinggeld moeten omgaan.
Voorheen bestond er helder inzicht in de www-vragen, en vooral de samenhang daartussen: 'wat willen we bereiken, wat gaan we daarvoor doen, en wat mag dat kosten'? Evaluatief vraag je dan 'hebben we bereikt wat we wilden bereiken, wat hebben we daarvoor gedaan, en wat heeft dat gekost'?
Ik denk dat het goed is als PS weer gaat sturen op die www-vragen, in samenhang. En ik wil nog een stap verder. Onze methode SMK is danig uitgehold en dat is triest. Waar we een goed stelsel hadden van 4-jarige beleidskaders, die tot stand komen via startnotities met scenario's en goede dialogen, zijn we ongevraagd aanbeland bij een systematiek van opgelegde uitgangspunten en voorgekauwde decenniajarige kaders.
En nu wil GS komen met een systematiek waarbij geen beleidskaders meer worden vastgelegd, alles moet dan onder de omgevingsvisie vallen. Ook werd geopperd om de Agenda van Brabant, ons vigerende kerntakenkader, in te trekken. Voorzitter, dit kan niet de bedoeling zijn. Zicht op de kerntaken en de onderbouwing van provinciale taken dienen helder te zijn. Daarom stelt de PVV voor om eerst vast te leggen wat de provinciale kerntaken zijn, alvorens de Agenda van Brabant wordt ingetrokken. We dienen daartoe een motie in.
Voorzitter, het is nooit te laat om het tij te keren. Laten we leren. Leren om scherpe keuzes te maken, leren om niet hetzelfde te blijven doen in de hoop op een andere uitkomst, en leren om als overheid eens ervan af te blijven.